İşçinin Haklı Nedenle Fesih Sebepleri

İşçinin haklı nedenle fesih sebepleri İş Kanunu madde 24’te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre belirli süreli olsun veya olmasın işçi şartlar oluşmuşsa sözleşme süresinin bitimini beklemeden veya fesih bildiriminde bulunmadan iş akdini haklı nedenle feshedebilir. İşçinin haklı sebeplerle fesih hakkı 3 başlık altında toplanabilir. Bunlar;

1. Sağlık sebepleri,

2. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri

3. Zorlayıcı sebepler olarak sayılmaktadır.

SAĞLIK SEBEPLERİ İLE HAKLI FESİH

Sağlık nedenleriyle haklı fesih hallerini, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, işin niteliğinden kaynaklı işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması ve İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulması olarak sayabiliriz.

İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılmasından kaynaklı sağlık sebeplerinde dikkat edilmesi gereken şey sağlık probleminin herhangi bir problem olması değil o işin niteliğinden kaynaklı olarak işçinin sağlık problemi yaşamasıdır. Örneğin kot fabrikasında çalışan bir işçinin beyazlatma işlemi yapması sonucu silikozis hastalığına yakalanması bir haklı fesih nedenidir.

9. HUKUK DAİRESİ 2018/9840 E.  ,  2018/23726 K.

‘’ Dosya içeriğine göre, 03/10/2013 tarihli el yazılı ve davacıya atfen imzalı istifa dilekçesinde "sağlık sorunları nedeniyle Yurtiçi Kargodaki görevimden ayrılmak istiyorum" açıklamasının yer aldığı, işverence davacının çıkışının aynı gün 24 koduyla (İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih) kuruma bildirildiği, her iki taraf tanık anlatımları ve olayların akışına göre davacının sağlık sorunları nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshettiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla iş akdini haklı nedenle fesheden davacının sadece kıdem tazminatı isteğinin kabulü ile yetinilmesi gerekirken ihbar tazminatının reddi yerine yazılı şekilde hüküm altına alınması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.’’

AHLAK VE İYİ NİYET KURALLARINA UYMAYAN HALLER VE BENZERLERİ

İşçiye ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan şekillerde davranılması hallinde işçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir. Kanunda bazı haller sayılsa da bu sayılan haller sınırlı sayıda olmayıp ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan her türlü davranış sonucu işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Bu durumlardan bazıları aşağıdaki gibidir;

1. İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

2. İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa.

3. İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

4. İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

5. İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse.

6. Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

7. İşçiye cinsel tacizde bulunursa.

8. İşçiye mobbing uygulanırsa.

9. işçinin fazla mesainin ödenmezse.

ZORLAYICI SEBEPLER

İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işçi haklı nedenle fesih hakkını kullanarak iş sözleşmesini feshedebilir.

7. HUKUK DAİRESİ 2015/6755 E.  ,  2016/7185 K.

“Kabule göre de; davacının sertifikasının yenilenmemesi nedeniyle iş akdinin feshi durumunda, işçinin iş sözleşmesinin zorlayıcı nedenlerle 25/III bendi uyarınca feshi halinde, işverenin bildirim şartına uyma ya da ihbar tazminatı yükümlülükleri bulunmamaktadır. Ancak, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi uyarınca kıdem tazminatının ödenmesi gerekir. Bu durumda da davacının ihbar tazminatı talebinin reddi gerekmektedir.”

FESİH BİLDİRİMİ SÜRESİ

İşçi, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerde 6 gün içerisinde haklı nedenle fesih bildiriminde bulunmalıdır. Bu süre içerisinde haklı nedenle fesih yapılmazsa işçi, haklı nedenle fesih hakkını kaybetmiş olur. 

Sağlık nedenleriyle ve zorlayıcı sebeplerle fesihte herhangi bir fesih süresi olmayıp işçi, sebeplerin oluşmasından sonra haklı nedenle fesih bildirimi yapabilir.

HAKLI NEDENLE FESİH SONUCU

İşçi iş sözleşmesini feshettiğinde kural olarak kıdem tazminatına hak kazanamazken haklı nedenle fesih hallerinde işçi kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Fazla mesai, yıllık izin ve hafta tatilleri alacaklarını da yine işçi talep edebilecektir.

Siz de açtığınız veya açacağınız dava süreci ile ilgili hukuki destek almak için 0532 652 54 54 numaralı telefondan ofisimize ulaşabilirsiniz.