Miras Ortaklığına Temsilci Atama Davası

Miras hukukunda en önemli konulardan bir tanesi de miras ortaklığına temsilci atanmasıdır. Bir kişiye miras kaldığında ve bu mirasa başka kişiler de ortaksa miras ortaklığı söz konusu olur. Bu miras ortaklığı paylaştırılmadığı sürece elbirliği mülkiyeti söz konusu olur. Miras ortaklığında elbirliği mülkiyet varsa mirasçıların hepsi birlikte hareket etmek zorundadır. Eğer mirasçılar kendi aralarından birisine ya da bir 3. Kişiyi miras ortaklığını temsil yetkisi vermemişse ne olacaktır? İşte bu durumda miras ortaklığına temsilci ataması davası açılması gerekmektedir. Peki, miras ortaklığı nedir? Ve şartları nelerdir? Bu yazıda bu soruların cevabına yer verilmektedir.

Miras Ortaklığı Nedir?

Miras ortaklığı müteveffanın mirasına birden fazla kişinin aynı anda hak sahibi olmasıdır. Diyelim ki bir kişi vefat etti ve bu vefat eden kişinin 3 çocuğu ve eşi hayatta. Hayatta olan eş ve 3 çocuk vefat eden kişinin mirasına aynı anda ortak olur. Eğer bu miras paylaştırılmazsa mirasta elbirliği mülkiyet söz konusu olur. Elbirliği mülkiyet söz konusu olduğunda mirasçıların hepsi mirası ilgilendiren işlemlerde beraber hareket etmek zorundadır. Mirasçıların hepsi aynı anda işlem yapmak için hazır olamayabilir ve mirasçılar birlikte mirası yönetemeyebilirler. Bu durumda miras ortaklığına temsilci atması söz konusu olacaktır.

Miras Ortaklığına Atanacak Temsilcinin Belirlenmesi

Eğer mirasçılar mirası birlikte yürütmesi güç ise bir temsilci belirleyerek miras ortaklığı adına işlemleri yürütmesi için bu temsilciye yetki verebilirler. Peki bu temsil görevini kim yapabilir? 

Miras ortaklığını mirasçılar belirleyebilir. Mirasçılar temsilciyi miras ortakları içerisinden birini seçebileceği gibi bir 3. Kişiyi de seçebilir. Eğer mirasçılar, miras ortaklığının işlerini yönetecek bir temsilci belirleyemezse mahkemeden miras ortaklığına temsilci atanmasını isteyebilir.

Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Davası Şartları

Miras ortaklığına temsilci atanması davası Türk Medeni Kanunu madde 640. Maddede düzenlenmiştir. Bu madde hükmüne göre mirasçılar, elbirliği mülkiyeti olan miras ortaklığının işlemlerini yönetecek birisini belirleyemezlerse mahkemeden bir temsilci atamasını isteyebilirler. Ama söz konusu davayı açabilmek için bazı şartlar gerekmektedir. Bu şartlar şu şekildedir;

1. Miras ortaklığını yöneten herhangi bir temsilci olmamalıdır.

2. Davayı mirasçılardan birisinin açması gerekmektedir.

3. Miras ortaklığının varlığı devam etmelidir.

4. Miras ortaklığı elbirliği mülkiyet olmalıdır.

5. Mirasçılar miras ortaklığı işlerini yürütemeyecek durumda olmalıdırlar.

Miras ortaklığına temsilci atanması davasını mirasçılardan birisi talep etmek zorundadır. Miras ortağı olmayan bir kişi bu davayı açamayacaktır. Temsilci atanmasını talep edecek mirasçı yasal veya atanmış mirasçı olabilir. Eğer dava açıldıktan sonra davayı açan mirasçı, mirasçı olma vasfını kaybederse açılan bu dava reddedilecektir. Çünkü davayı açan mirasçı, mirasçı olma vasfını kaybetmiş olacaktır. Mirasçı davayı açarken mirasçı olduğunu ispatlamalıdır. Bunu da mirasçılık belgesini sunarak sağlayabilir.

Yine bu dava açılırken miras ortaklığı varlığını sürdürmelidir. Yani miras son bulmamalı ya da paylı mülkiyete geçmemelidir. 

Davanın açılmasının amacı, mirasçıların miras ortaklığı işlemlerini yürütemeyecek olmasıdır. Ve bu dava açılırken miras ortaklığının işlemlerini yürüten herhangi bir kişinin bulunmaması gerekmektedir.

Dava açılırken davacı bir kişiyi mahkemeye önerebilir. Ama bu zorunluluk değildir. Davacı mahkemeden hiç aday göstermeden herhangi bir kişinin temsilci olarak atanmasını isteyebilir.

Dava Nerede Açılmalıdır?

Miras ortaklığına temsilci ataması davası müteveffanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesinde açılması gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gerek nokta müteveffanın nüfusa kayıtlı olduğu yer değil son yerleşim yerinde (ikametgâh) davanın açılması gerekmektedir.

Davada Taraflar Kimlerdir?

Miras ortaklığına temsilci atanması davasında en sık yapılan hatalardan birisi de davanın taraflarının yanlış olmasıdır. Miras ortaklığına temsilci atanması davası açılırken benzer davalardan dolayı genellikle dava dilekçesinde taraflar yazılırken davalı/davalılar kısmı yazılmamaktadır. Oysaki miras ortaklığına temsilci atanması davası açılırken davacı olan mirasçı dışında diğer tüm mirasçılar davalı olarak yazılmalıdır. Şöyle ki, işbu dava elbirliği mülkiyeti olan mirasla ilgilidir ve tüm mirasçıların davaya dâhil olması gerekmektedir.

Temsilcinin Görev Süresi Ve Ücreti Nedir?

Mahkeme tarafından atanan temsilci miras ortaklığının yani terekenin yönetim ve idari işlerini üstlenecektir. Temsilci mirasın paylaştırılmasına kadar görev yapacaktır. Mahkeme tarafından atanan temsilcinin bir de ücreti söz konusu olacaktır. Bu ücreti hâkim belirleyecektir. Bu ücret terekeden karşılanacaktır.

Dava Sonunda Verilen Karara İtiraz Edilir mi?

Miras ortaklığına atılan temsilci özel kayyım niteliğindedir. Bu durumda Türk Medeni Kanunu’nun 431. Maddesine tabidir. Bu sebeple dava kararına, kararı veren sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebilir.